Tijdvrij adviseren?

26 juni 2019
Mark van Twist
Mark van Twist
Bekijk profiel

Bladerend door de krant kom je soms zomaar een klein berichtje tegen waar je minstens een dag lang over door kunt dromen. Mij gebeurde dat toen ik las over een Noors eiland (de naam ben ik even kwijt) waarvan de inwoners graag willen dat het officieel erkend gaat worden als eerste tijdvrije zone op aarde. 

Een tijdvrije zone op aarde? Hoe ziet dat eruit dan? En waarom zou je dat moeten willen? Dat zal de betreffende journalist ook hebben bedacht, want uit de toelichtende tekst is mij bijgebleven wat de achtergrond is van deze wens: de zon gaat er soms wel zeventig dagen niet onder, waardoor het normale ritme van licht en donker ontbreekt op dit eiland.

Hoezo is het dan nodig om overdag te werken en ’s nachts te slapen? Waarom zou je dan niet gaan sporten of een theater bezoeken op een tijdstip dat mensen in andere delen van de wereld naar bed gaan, of gaan slapen als de klok een uur aangeeft waarop mensen elders op aarde juist wakker worden en aan het werk gaan? 

De wens om een tijdvrije zone te worden past bovendien mooi bij de ontspannen levensfilosofie die zo mooi is verwoord in het Afrikaanse spreekwoord: ‘Jullie hebben de klok, maar wij hebben de tijd!’ De klok is een instrument dat ons grip biedt op tijd maar wellicht precies daardoor ook juist wel tijd ontneemt.

Mooi om over door te dromen, maar helaas ook wat misleidend natuurlijk – zeker voor organisatieprofessionals zoals wij. Is niet juist de kern van ons vak dat een advies bijvoorbeeld op zich heel goed kan zijn, maar mogelijk niet de beoogde uitwerking heeft als deze te vroeg of te laat komt? En is niet de kern van ons vak ook dat wat goed is op korte termijn desastreus kan uitwerken op de lange termijn (en andersom), of dat een verandertraject waarin het tempo te hoog of juist te laag ligt alleen daardoor al verkeerd kan uitpakken? 

Zonder aandacht voor de temporele dimensie is een advies niet veel waard. Om nog maar een ander spreekwoord te noemen: ‘Zelfs een stilstaande klok heeft tweemaal daags gelijk’. Betekenisvol adviseren vergt een goed ontwikkeld gevoel voor tijdigheid en tempo, dat wil zeggen: inspelen op het ritme van de organisatie. Tijdvrije zones gaan het dus niet worden in de wereld van adviseren... 

Schrale troost: de zomer komt eraan. Daarmee doet een nieuw ritme zijn intrede, waarbij het tempo wat omlaag kan en vaak enige relativering optreedt ten aanzien van een door deadlines geregeerd perspectief op tijdigheid. Ook daar kan ik nog wel even over doordromen…

Fijne zomermaanden toegewenst!
Mark van Twist