Mijn Ooa-oogst, mijn intellectueel jaarverslag

Mijn Ooa-oogst, mijn intellectueel jaarverslag

Het wordt zomer. Dagen worden langer en warmer. Ik kijk terug op een jaar bij de Ooa, van zomer tot zomer.
Dat jaar begon met de Impactdag. Wat is impact? Hoe maak je impact als adviseur. Elsbeth Reitsma vertelde over ons vak en had zich verdiept in hoe adviseurs ermee omgaan. Voor mij is impact maken zo logisch als twee plus twee, maar waarom eigenlijk? Stellen we onszelf niet teveel centraal, als we impact willen maken? In de marge van de dag gaf Hans Vermaak me daarover ook iets mee. “Er zijn boeken vol geschreven over hoe management moet en die lezen wij als adviseurs allemaal. Maar niemand die het zo doet. Niemand is de perfecte manager. Daar moeten we van uitgaan.” Dat scherpte me nog meer: hoe sluit ik aan de bij de stap die mijn klant wil maken en hoe verhoud ik me dan tot al die perfecte plaatjes in mijn hoofd? Ik ben hierdoor realistischer geworden in mijn ambities als adviseur.

Het werd november. De Dag van de Adviseur. Centraal stond de binnenkant van adviseren en ik maakte kennis met het nieuwe spel over je plaats tussen de sterren als adviseur. Paul Kloosterboer heeft hier geweldig werk voor geleverd, samen met andere leden van de Wetenschappelijke Raad. Een feest om te spelen onder Paul’s leiding. Het spel stelde me enerzijds gerust: ik ken best veel van de benaderingen en modellen in het spel. Mijn klanten mogen erop rekenen dat ik het vak volg, vind ik, en ik durf dat nu met meer overtuiging te zeggen. Anderzijds scherpte het spel ook mezelf weer. Hoe verhoud ik me tot ons vak? Wat ik daarvan leerde? Hoe ik in de 25 jaar dat ik het vak uitoefen ben opgeschoven van heel rationeel tot het meer betrekken van de onderstroom, ook die je bij jezelf voelt.

Twee maanden later. De Ernst Hijmanslezing door Annemieke Roobeek. Veel bevestiging over een nieuwe werkelijkheid in organisaties. Ze gaf woorden aan wat ik ergens al aanvoelde. Het helpt me verwoorden wat ik zie, als ik met klanten praat.

Intussen begin ik het jaar 2022 met – voor het eerst bij de Ooa – deelname aan een intervisiegroep. Hier leren we van elkaar. Na het inbrengen van een case leer ik de klippen te zien bij een lastige opdracht. In de praktijk heb ik ze niet weten te vermijden, weet ik inmiddels, maar ik heb ze wel gezien en dat helpt ook. En ik kijk af van Willeke hoe je intervisie begeleidt. Wat doet ze dat goed zeg! In september mag ik zelf begeleiden als Willeke haar case inbrengt. Benieuwd hoe dat gaat. Monkey see, monkey do.

In April het Boek&Festival in Den Haag. Een beetje teleurgesteld over de opkomst besluit ik mijn eigen aanwezigheid dan maar ten volle te benutten. Misschien heeft winnares Karin Derksen wel even tijd voor me en dat heeft ze. Ik houd er een gesigneerd exemplaar van Goed Teamwerk aan over en tal van handige inzichten en tricks voor teamsessies. Vooral de formule n(n-1)/2 gebruik ik vaak en helpt me om bij klanten realiteitszin over teams te vergroten. Wil je de formule ook snappen? Lees haar boek! Of kijk het webinar met Karin even terug. Het staat op deze site.

In mei dan nog een hoogtepunt. De inspiratiedag van de werkgroep Intervisie is meer dan geslaagd. Wij maken kennis met Pacelle van Goethem die ons leert hoe je je stem kunt inzetten in je werk, om raak te schieten als je verbinding zoekt. Geweldig (en dat kan ik nu op zeker 3 heel verschillende manieren overtuigend uitroepen!)

En dan zwijg ik nog over mijn netwerk. Wie heb ik allemaal leren kennen? Met wie heb ik mijn kennis verdiept? Tal van namen komen bij me op. Gerjob. Elsbeth. Marit. Mark. Sophie. Melanie. Gert Jan. Annemarie. Moritz. Willeke. Marguerithe. Karin. Annemieke. Eric. Anna Maria. Theo. Maaike. Fer. Martijn. Carla. Martin. Gijsbert. Inez. Wilgard.

Dit soort lijstjes zijn lastig. Nooit af en nooit volledig. Ben ik je vergeten? Excuses! En iedereen bedankt voor de inspiratie!
Een persoon zal ik trouwens zeker niet willen vergeten. Dat is Theo. Hij is gestopt als penningmeester en bestuurslid. Bedankt Theo, we gaan je missen!

Niet iedereen buit zijn lidmaatschap van de Ooa volledig uit. Het is niet altijd even druk op bijeenkomsten. Jouw keuze. We missen je en je bent welkom. Met dit intellectueel jaarverslag hoop ik je van een ding te hebben overtuigd: je mist er echt iets aan!

Raoul Schildmeijer

Meer Zicht op onze kwaliteiten

Meer Zicht op onze kwaliteiten

Door Martijn Jansen

Sommige bijeenkomsten blijven je meer bij dan gemiddeld. Bij mij gaat het dan niet zozeer om de werkvorm, maar om de inhoud. Dat hoeft natuurlijk niet te bijten, maar wat mij betreft volgt de vorm op de inhoud. En niet net andersom.
Zo heb ik een keer een sessie begeleid waar mensen in het team elkaar beter wilden leren kennen. Dat mocht dan ook wel ‘meer dan alleen zakelijk zijn’. En graag ook op een constructieve manier, een beetje positief.

Als onderdeel van die bijeenkomst hebben we toen een veiling van verborgen talenten georganiseerd. Ik sprak laatst één van de deelnemers van die bijeenkomst en die begint daar spontaan nog een keer over. Vooral omdat het zo leuk was om de verbazing bij de mensen te zien als ze van elkaar hun talenten hoorden. Zo was er iemand die goed tuinen kon ontwerpen, een ander gaf zeilles. En weer een derde was goed in het geven van kledingadvies dus die bood een dagje shoppen aan. Ik bracht zelf in dat ik goed ben in pannenkoekenbakken, daar werd ook stevig op geboden.

Een geslaagde bijeenkomst was het. Omdat het spreken over talenten op een goede manier aanstekelijk is. Je ziet iemand opfleuren als die over een eigen talent mag spreken. En dat wordt alleen maar beter als die dan bemerkt dat de toehoorders er ook enthousiast van worden. En toch doen we dit niet al te snel in organisaties, valt mij op. Terwijl dat binnen bijvoorbeeld de sportwereld wel heel gebruikelijk is (niemand zegt tegen Messi dat hij nu maar eens moet leren keepen). Volgens mij ligt dat aan 2 dingen. Ten eerste omdat het spreken over kwaliteiten leuk, maar ook spannend is. Als je spreekt over wat je nog te leren hebt, kunnen mensen aangeven dat het wel meevalt en dat je best op de goed weg bent. Bij kwaliteiten is dat net andersom. Want wat als niemand jouw talent herkent? Kortom, het is eerlijk en ook kwetsbaar.

En als tweede kan dat eraan liggen dat je je zelf niet altijd bewust bent van je kwaliteiten. Je vindt het vaak zelf heel normaal. En gaat er vanuit dat iedereen dat wel doet of kan. Dus soms heb je andere mensen nodig om je daarop te wijzen. Zeker in een bescheiden en nuchtere cultuur zoals we in Nederland hebben.

Dat brengt mij bij de Orde. Want ik heb sterk het vermoeden dat wij als leden onvoldoende door hebben, welke kwaliteiten wij hebben met elkaar. Als ik kijk naar het aantal workshops wat wij ‘voor en door leden’ in onze agenda hebben staan, dan vermoed ik dat dat niet een goede afspiegeling is van al het moois wat we elkaar te bieden hebben. En wellicht komt dat omdat het spannend is om voor je collega’s op te treden. Of omdat we zelf niet door hebben wat we elkaar kunnen bieden.

Vandaar mijn oproep aan jullie allemaal: geef aan ons door (via info@ooa.nl) van welke collega je graag een workshop zou willen zien.  Laten we als stimulans aan voor-en door leden met elkaar een soort veiling van verborgen talenten organiseren. Dan zullen wij de mensen benaderen die genoemd worden en gaan we nog meer genieten van de kwaliteiten die we in de Orde hebben!

Spiegeltje, spiegeltje aan de wand….

Spiegeltje, spiegeltje aan de wand….

Door Anna Maria Donnina

Mijn nichtje Floor was als klein meisje (ze wordt volgende week 10, dus klein is ze volgens zichzelf al lang niet meer) al behoorlijk perfectionistisch. Combineer dat met een kort lontje en je hebt alle ingrediënten in huis voor regelmatig luid gegrom en rondvliegende schoentjes als het veter strikken even niet meezat.

Perspectief
Voor een tante veel minder irritant gedrag dan voor haar ouders. Dus geduldig als ik ben, hielp ik haar met haar vetertjes om haar vervolgens in het autostoeltje te tillen voor we op pad gingen.
Dat autostoeltje en ik zijn nooit echt vrienden geworden. Zo ook niet die middag toen ik de gordel wéér niet goed vastkreeg. Na wat gerommel en gegrom (it runs in the family) mijnerzijds, hoorde ik mijn nichtje ineens zeggen: “van poberen kun je leren tante Mia”. Enigszins verbaasd over de wijze tekst uit dit kleine meisje keek ik haar aan. Ik had nu twee keuzes: de tekst negeren en uitleggen dat het pRoberen is i.p.v. poberen of mijn trots wegslikken en toegeven dat ik inderdaad wat ongeduldig was. Ik ben voor optie drie gegaan: ik ben keihard in de lach geschoten.
Floor was toen vier jaar oud en net begonnen in groep 1. Deze les had ze kennelijk die week van juf geleerd.

(Van) reflecteren kun je ook leren
Een wijs zinnetje dat in feite het begin is van reflectie: stil staan bij wat je doet of meemaakt, daarover nadenken en vandaaruit nieuwe keuzes maken. In Floors geval: niet de schoen door de kamer smijten, maar bijvoorbeeld even om hulp vragen.Kennelijk leer je dat concept al in groep 1 en verfijn je dat de rest van je leven.

Als adviseur doen wij niet anders. We reflecteren op ons eigen handelen en gedrag en nodigen anderen uit datzelfde te doen.
Maar levert dit nu de groei op die je ermee beoogt? Het stimuleren van denkprocessen kan je zowel productieve als improductieve gedachten opleveren. In dat laatste geval gaat reflecteren over in een improductief proces van piekeren. Om dat te voorkomen zou je kunnen zeggen dat reflectie pas is zinvol is, als je ook reflecteert op de kwaliteit van dat reflectieproces.
En dat laatste valt niet mee, in je eentje. Een beetje begeleiding kan dan helpen. Binnen Ooa kunnen alle leden daarom sinds 1 januari kosteloos deelnemen aan intervisie. Nog niet alle groepen zijn vol, dus kijk vooral of je nog ergens bij kunt aansluiten.

Geef je op voor de Inspiratiedag Intervisie
Twijfel je nog? Kom dan op vrijdag 20 mei aanstaande naar de inspiratiedag intervisie.
Tijdens deze dag leert Pacelle van Goethem je hoe je bewuster je stem kunt gebruiken. Want je stem gebruik je natuurlijk doorlopend en op verschillende manieren. Maar hoe kun je hiermee je voordeel doen bijvoorbeeld bij klanten?

Met het veterstrikken is het trouwens goed gekomen… en gelukkig hoeft Floor niet meer in een autostoeltje.

Mindfulness voor onderzoekers en adviseurs: Bewust worden van het kwetterende aapje op je schouder

Mindfulness voor onderzoekers en adviseurs: Bewust worden van het kwetterende aapje op je schouder

Door dr. Tonnie van der Zouwen MCM, lid van de Wetenschappelijke Raad van de Ooa.

Een van mijn beste beslissingen van het afgelopen jaar was het meedoen aan de sessie ‘Application of Mindfulness in Post-pandemic Era’, in de online meeting van de Academy of Management (AOM) 2021. Waarom? Graag deel ik wat het me heeft gebracht. Mindfulness is belangrijker dan ooit. Niet alleen voor je persoonlijk leven, ook in de context van onderzoekprojecten en organisatieadvies.

Het kwetterende aapje op je schouder

Param Srikantia laat in zijn presentatie zien hoe gemakkelijk we door de brillen van onze kennis naar de wereld kijken. Het is alsof een kwetterend aapje op onze schouder zit en ons voortdurend vertelt hoe we moeten kijken als we onderzoek doen of advies geven. Het zet ons brillen op die ervoor zorgen dat we andere waarden dan de onze niet zien, en daardoor denken te weten wat goed is voor anderen vanuit onze eigen kennis en waarden. Op die manier kunnen we makkelijk vervallen in kolonisatie en paternalisme. Pas als we bereid zijn om (tijdelijk) afstand te doen van datgene wat voor onderzoekers het meest dierbaar is, onze kennis, kunnen we met een open blik waarnemen en mindful zijn.  Zie ook zijn  TEDX talk ‘Why Life Sucks’.

Mindfulness in organisaties

Tojo Thatchenkery en Ellen Keithline Byrne hebben onderzoek gedaan naar de waarde van mindfulness in organisaties. Mindfulness draagt bij aan bewustwording, bewuster handelen, en aan wijzere besluiten. Als we niet-mindful zijn dan denken we in tegenstellingen. Hoog en laag, bergen en dalen, goed en slecht. Als we mindful zijn, dan zien we dat alles met elkaar verbonden is. Mindfulness bevordert ook je creativiteit, omdat je flexibiliteit ontwikkelt en toegang krijgt tot je onbewuste kennis. Op Youtube vind je een scala aan mindfulness oefeningen die je helpen om bewuster in het heden te leven. Maar, let op. Param benadrukt ook dat mindfulness doen een interne tegenspraak is. Mindfulness ontstaat als je juist stopt met iets te doen, en tegelijk kan het er zijn bij alles wat je doet. Oefeningen helpen om de grond van je bewustzijn rijp te maken om de zaadjes van mindfulness in te laten groeien. Voor iedereen die een vakkundige kweker van mindfulness wil worden beveelt Param dit boek aan: the Book of Secrets, van OSHO, met 112 meditations om interne mysteries te ontdekken. Die titel intrigeerde me en ik heb het boek besteld. Het ziet eruit als een soort bijbel, met 1152 bladzijden dun papier. Genoeg wijsheid om te bestuderen en te oefenen voor de rest van mijn leven :).

Maak je eigen online conferentie omgeving

De AOM meeting 2021 was van 30 juli tot 4 augustus, online. Het afgelopen jaar kon ik door de corona crisis niet naar conferenties. Ik miste ook het op pad gaan en de ruimte die je dan hebt voor de conferentie. Daarom dacht ik, ‘Okay, naar de States gaan gaat niet lukken, maar ik kan nog wel naar een hotel gaan en genieten van de luxe om een paar dagen op mezelf te zitten en met de conferentie en reflectie bezig te zijn. En meedoen aan online sessies als ik daar zin in heb’. Ik heb een hotel geboekt in Oisterwijk, 20 km van waar ik woon, een prachtige omgeving met bossen en vennen. Ik heb het bijwonen van sessies, niet meer dan twee per dag, gecombineerd met lange wandelingen en het schrijven in mijn professioneel logboek. Dat logboek is ook een ‘lachboek’, met reflecties op reflecties op mijn acties, het geeft me met enige humor inzicht in ‘waar ben ik nu helemaal mee bezig’. Ik heb tijdens de vier dagen van de conferentie een binnen en een buiten werkplek gemaakt. Heerlijk kunnen nadenken over de afgelopen jaren. Het bracht ook weer nieuwe inzichten voor de komende jaren. Genoten van verder niets te hoeven doen. Ik kan het iedereen van harte aanbevelen. En de conferentie- en verblijfkosten zijn wellicht nog te declareren ook.

Werkplek binnen

Werkplek buiten

On Golden Pond (een van mijn favoriete films)

 

Vignettenspel

Vignettenspel

Welke plek heb jij tussen de sterren?

Afgelopen week hadden we als Orde-bestuur een dag op de hei – om even uit de vergaderstand te raken en los van lopende acties en agendapunten met elkaar in gesprek te gaan over de opgaven waar onze vereniging de komende tijd voor staat. Onderdeel van die bijeenkomst was een try-out van het vignettenspel dat door de Wetenschappelijke Raad van de Orde is ontwikkeld, uitgevoerd onder de bezielende leiding van Paul Kloosterboer. Heel fijn om te doen, en ook een teken dat de Orde in een volgende fase is aanbeland.

In de voorbije periode is namelijk – achter de schermen – veel werk verzet voor het bij de tijd brengen van de Ooa. Zo is een ander bureau gecontracteerd voor het verenigingsmanagement, zijn de financiën op orde gebracht, is er hard gewerkt aan het actualiseren van allerlei regelingen en is in samenspraak met een uitgever een nieuwe informatie-infrastructuur gebouwd. Werk dat veel tijd en energie kost, en ook wat ondankbaar voelt, omdat de leden hier maar weinig direct van merken.

Inmiddels breekt er gelukkig een volgende periode aan; een periode waarin steeds meer ruimte ontstaat om leden te laten zien wat er allemaal tot stand is gebracht, zoals: een nieuwe toegankelijke website, een andere frisse huisstijl, een breed gedragen beroepscode, een moderne klachtenregeling ter vervanging van ons achterhaalde tuchtrecht, een dienstenpakket met verzekeringen e.d. dat aansluit bij de behoeften van leden, een vast palet aan grote evenementen (Big-5) en een contributiestructuur waarin tot uitdrukking komt dat intervisie een vanzelfsprekend onderdeel is van onze professionalisering.

Natuurlijk is er nog heel veel te doen, maar er beweegt van alles binnen de Orde – met dank aan de actieve leden en de commissies in de vereniging, zoals de boekenjury, de commissie beroepsethiek en de Wetenschappelijke Raad. Een mooie bijdrage van dat laatste gremium aan de Orde is dus het ontwikkelen van dat vignettenspel.

In opzet is dat spel eigenlijk bedrieglijk eenvoudig. In feite betreft het een gevarieerde (permanent in ontwikkeling zijnde) verzameling kaartjes met concepten afkomstig uit heel verschillende disciplines en praktijken die in onze professie worden benut, denk aan: double-loop learning, incrementalisme, containment, agency-costs, prototyping, presencing. Het idee is dat iemand de concepten kort bestudeerd en deze daarna op intuïtieve wijze ten opzichte van elkaar positioneert om zo zicht te krijgen op de eigen advieskosmos: wat krijgt een centrale plek toebedeeld en wat bevindt zich in de marge, wat oogt vertrouwd en wat voelt als ver weg – en waarom eigenlijk? Zo ontstaan haakjes voor het voeren van een onderzoekend gesprek, waarin zonder oordeel uiteenlopende interpretaties naast elkaar kunnen bestaan.

Daarbij kan het gaan over waar iemand (al dan niet) inspiratie vandaan haalt, maar ook over hoe iemand zich verhoudt tot bepaalde invalshoeken op het vak. Of over hoe de ordening van het vak eruit ziet vanuit een bepaald gezichtspunt. Of over waar mogelijk witte vlekken zitten in iemands denken en handelen. Het spel draagt zo bij aan de professionalisering van adviseurs door bewustwording van de oneindige advieskosmos en scherper zicht op het (beperkte) planetenstelsel waarbinnen wij als adviseurs zelf actief zijn.

Nou goed, eigenlijk moet je het zelf ervaren om te snappen hoe dat werkt. We zitten nu in de fase van de try-outs, de lancering is aanstaande: die zal plaatsvinden op 2 november tijdens de Dag van de Adviseur. Vanaf dan kunnen leden bijdragen aan de doorontwikkeling van het spel en kun je als lid zelf meespelen om jouw eigen advieskosmos in kaart te brengen: welke plek heb jij tussen de sterren?

 

Mark van Twist

BEKIJK PROFIEL

Bouwen aan de nieuwe orde

Bouwen aan de nieuwe orde

Carla de Rie
Partner
BEKIJK PROFIEL

Een klein jaar geleden voerde ik een kennismakingsgesprek met enkele bestuursleden van de Orde over mijn mogelijke toetreding tot het Ooa-bestuur. Ik moet bekennen, ik stond niet meteen te trappelen. Mijn beeld van de Ooa was een club van adviseurs met de nodige senioriteit, waarbij je wel echt wat moest hebben bereikt ‘om erbij te mogen horen’. Tegelijkertijd was ik ook nieuwsgierig, omdat ik in de laatste nieuwsbrieven en andere uitingen van de Ooa een andere toonzetting proefde.

Als voorbereiding op mijn kennismaking vorig jaar, bekeek ik de website van de Ooa. Daar trof ik de volgende doelstellingen aan:

  • het interactief delen van kennis en praktijkervaringen;
  • continue professionalisering van de beroepsgroep;
  • uitdagen tot vernieuwing en verandering in relatie tot marktontwikkelingen.

Dat zijn natuurlijk mooie doelstellingen. Kun je niet tegen zijn. Maar wat doet de Ooa om deze doelen te bereiken?
Daarover spraken we tijdens mijn kennismakingsgesprek. Dit gesprek werd vooral een uitnodiging om bij te dragen aan het realiseren van deze doelen. De Innovation Journey was op dat moment net gestart. Ik trof enthousiaste bestuursleden met veel energie en ideeën om de Ooa een vereniging te laten zijn waar leden gefaciliteerd worden in hun professionele ontwikkeling. Dus niet ‘je hoort er pas bij als je echt wat bereikt hebt als adviseur’, maar de Orde als een actuele netwerk- en kennisvereniging, waar organisatieadviseurs elkaar ontmoeten en zich blijven ontwikkelen in het vak en als professional. Dat enthousiasme werkte aanstekelijk, met als resultaat dat ik door de ALV op 6 oktober vorig jaar benoemd ben als bestuurslid. Tijdens deze ledenvergadering zijn ook de uitkomsten van de Innovation Journey gepresenteerd. De leden reageerden enthousiast en het bestuur kon aan de slag met het implementeren van de uitkomsten van deze reis. Raoul besteedde hier in zijn laatste column ook aandacht aan.

Bij de acties die we als bestuur in gang zetten, stellen we onszelf steeds de vraag ‘wat merken onze leden hier van?’ Enkele voorbeelden:

We ontwikkelen een zichtbaar en afgewogen aanbod van diensten voor onze leden. Dit dienstenaanbod bestaat allereerst uit activiteiten georganiseerd door de Ooa. Daarnaast stimuleren we dat leden workshops en andere activiteiten organiseren ‘van leden, voor leden, door leden’, waarmee ook PE-punten verkregen worden. We actualiseren het aanbod aan externe opleidingen waar Ooa-leden korting ontvangen. Als Ooa‑lid ontvang je ook korting op je beroepsverzekering (en daarmee heb je al snel je contributie voor het Ooa-lidmaatschap terugverdiend).

Sinds 1 april jl. kent onze orde een community manager, Renate Heuvelman. Renate fungeert als het eerste aanspreekpunt voor de leden. Ze verwelkomt nieuwe leden, inventariseert hun wensen en behoeften, activeert alle leden in pods en legt verbindingen tussen leden.

De eerste pods zijn opgericht. Voorafgaand aan het Boek & Festival zijn de leespods bijeen geweest, en spraken de deelnemers over de genomineerde boeken. Er is een start gemaakt met de vorming van een curatorenpod en een young professionals pod.

We brengen de basis verder op orde door de gedragsregels te actualiseren en het tuchtrecht om te vormen tot een instrument voor leren en verbeteren.

We houden onze leden de komende tijd graag op de hoogte van de verdere vernieuwing van de Orde. Ik ben blij dat ik – met mijn toetreding tot het bestuur van de Ooa vorig jaar – de kans heb gekregen hier een bijdrage aan te leveren.